Bogucki: atak na AWS, to kolejna próba bezprawnego wpływania przez rząd na niezależność instytucji

„Zgodnie z prawem powszechnie obowiązującym, wyłączną właściwość i kompetencję do powołania i odwołania Rektora Akademii ma Senat uczelni. (...) Mimo tych oczywistych norm prawnych, pan Żurek postanowił odwołać rektora bez podstawy prawnej w procedurze, której zakazuje sama ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym” - napisał w piątek Bogucki na platformie X.

Jak zaznaczył, Prawo o szkolnictwie wyższym wskazuje, że przepis ustawy o Służbie Więziennej odnoszący się do rektora tej uczelni - w tym jego powoływania i odwoływania przed upływem kadencji - „stanowi lex specialis i wyłącza właściwość Ministra Sprawiedliwości w zakresie powoływania i odwoływania rektora AWS”.

„Koalicja 13 grudnia doskonale wiedziała, że nie może odwołać rektora Sopińskiego. Dlatego w 2025 r. procedowała ustawę zmierzającą do likwidacji całej Akademii Wymiaru Sprawiedliwości i tym samym wygaszania kadencje rektora i Senatu uczelni. Jednak prezydent Andrzej Duda zawetował tę szkodliwą ustawę. Mimo tego fiaska rząd premiera Tuska nie odstąpił od próby przejęcia i likwidacji uczelni, podejmując dalsze bezprawne działania” - napisał Bogucki.

Szef prezydenckiej kancelarii przypomniał, że minister sprawiedliwości podjął decyzję o odwołaniu rektora pomimo postanowienia zabezpieczającego Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2026 r. „Pomimo jednoznacznego orzeczenia TK, minister Żurek wydał bezprawną decyzję administracyjną o odwołaniu rektora Sopińskiego. Działał przy tym w takim pośpiechu, że nie zdołał nawet poprawnie doręczyć panu rektorowi własnej bezprawnej decyzji, choć z tą elementarną czynnością codziennie bez trudu radzą sobie tysiące listonoszy w Polsce” - zaznaczył szef KPRP.

Jak ocenił, „atak na Akademię Wymiaru Sprawiedliwości, to kolejna próba bezprawnego wpływania przez ten rząd na niezależność instytucji takich jak TK, SN, KRS i Prokuratura Krajowa”. „Demokraci walczący nie znoszą niezależnych instytucji, ale Polacy to mądry i niezależny Naród i jestem przekonany, że przypomną o tym rządzącym w czasie wyborów w 2027 r.” - podkreślił Bogucki.

Jednocześnie poinformował, że „w związku z próbą siłowego przejęcia Akademii Wymiaru Sprawiedliwości wbrew konstytucyjnej zasadzie autonomii uczelni” spotkał się z rektorem Sopińskim, który poinformował go „o bezprawnych działaniach ministra Żurka”.

W czwartek resort sprawiedliwości poinformował, że szef MS po ponownym rozpatrzeniu sprawy 9 września utrzymał w mocy decyzję o odwołaniu dr. Michała Sopińskiego z funkcji rektora-komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości. Jak poinformowano, obowiązki te przejął prof. AWS, dr hab. Sławomir Cudak. Ministerstwo przekazało w czwartek, że jest on uprawniony do kierowania Akademią oraz reprezentowania jej na zewnątrz.

Cudak stawił się w siedzibie uczelni w Warszawie, nie został jednak wpuszczony. Przeciwko jego obecności na miejscu protestowali m.in. posłowie PiS. Prezes PiS Jarosław Kaczyński ocenił, że sytuacja wokół AWS to „próba generalna przed próbą przejęcia Trybunału Konstytucyjnego”. Na miejscu obecna była policja. Komenda Stołeczna Policji we wpisie na X przekazała, że „w związku z sytuacją na terenie Akademii Wymiaru Sprawiedliwości policjanci realizują czynności związane z zapewnieniem bezpieczeństwa osób oraz ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego”.

Żurek, odnosząc się do sytuacji na AWS, oświadczył w piątek rano, że oczekuje od Senatu AWS przedstawienia w ciągu 14 dni harmonogramu wyboru nowego rektora-komendanta do 2028 roku. Dodał, że „państwo prawa działa i nie ustępuje przed krzykaczami”.

Ministerstwo Sprawiedliwości od marca br. prowadziło w sprawie Sopińskiego postępowanie administracyjne. Było ono wszczęte z urzędu przez szefa MS. Decyzję o odwołaniu rektora tej uczelni - po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego oraz po otrzymaniu pozytywnych opinii od Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich - Żurek podjął pod koniec maja.

Jak już wówczas wyliczało MS, powody odwołania miały związek z trzema kwestiami. Pierwsza dotyczyła - jak to określono - „poważnych nieprawidłowości przy doktoratach”. „Nie były to uchybienia techniczne ani marginalne – dotyczyły procedur, które przesądzają o wiarygodności uczelni jako podmiotu uprawnionego do nadawania stopni naukowych” - zaznaczono.

Kolejnym powodem odwołania - jak wskazywał resort - była „demonstracyjna aktywność polityczna”. „Ustalono, że w okresie pełnienia funkcji kierowniczej dr Michał Sopiński prowadził w mediach społecznościowych aktywność o jednoznacznie politycznym, systematycznym i demonstracyjnym charakterze. Taki sposób działania pozostawał w sprzeczności ze szczególnym statusem uczelni Służby Więziennej oraz z wymogiem apolityczności tej formacji” - podkreślało MS.

Trzecim powodem było „zagrożenie dla aplikacji kuratorskiej”. „Rektor-komendant nie był uprawniony do podważania statusu prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie ani do uzależniania wykonania zadań publicznych od własnej oceny tej kwestii” - podało wtedy MS, wskazując, że „działanie to prowadziło do realnego zagrożenia dla prawidłowej organizacji aplikacji”.

Odwołanemu rektorowi przysługiwały „przewidziane prawem środki zaskarżenia”, w tym właśnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy”. Sopiński oświadczał, że szef MS „działa bez podstawy prawnej i poza granicami prawa”.

W połowie lipca ub.r. Senat przyjął bez poprawek zainicjowaną przez MS nowelizację ustawy zakładającą m.in. zmianę nazwy funkcjonującej w ramach Służby Więziennej Akademii Wymiaru Sprawiedliwości na Akademię Służby Więziennej. Po zmianach proponowanych w noweli miało nastąpić wprowadzenie nadzoru dyrektora generalnego Służby Więziennej nad realizacją zadań organizacyjnych Akademii, natomiast w pozostałych sprawach – nadzoru Ministra Sprawiedliwości. Z dniem wejścia ustawy w życie wygasać miała także kadencja rektora-komendanta AWS. Nowela została jednak zawetowana w sierpniu ub.r. przez prezydenta Andrzeja Dudę.

Głównym celem działalności powołanej w 2018 r. Akademii jest kształcenie funkcjonariuszy Służby Więziennej, funkcjonariuszy innych służb oraz osób cywilnych. (PAP)

mja/ nl/ par/

Polska, Warszawa