MC i MSWiA pracują nad rozwiązaniami, które umożliwią transkrypcję aktu małżeństwa jednopłciowego

W drugiej połowie marca Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie stołecznego sądu administracyjnego oraz wcześniejszą decyzję odmawiającą wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa jednopłciowego obywateli polskich, zawartego za granicą. Jednocześnie zobowiązał kierownika stołecznego urzędu stanu cywilnego do przeniesienia w drodze transkrypcji do rejestru stanu cywilnego aktu tego małżeństwa, wyznaczając na to termin 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych.

W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił, że techniczne niedostosowanie systemu teleinformatycznego rejestracji stanu cywilnego oraz aktów wykonawczych (w tym nazewnictwo rubryk oparte na kryterium płci) – na które w swojej odmowie powoływał się sąd pierwszej instancji – nie zwalnia organu administracji z obowiązku wykonania wyroku.

Trwają prace nad nowelizacją rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Nowela przewiduje zmianę wzoru odpisu skróconego i zupełnego aktu małżeństwa – chodzi o zastąpienie określeń „kobieta” i „mężczyzna” określeniami „pierwszy małżonek” i „drugi małżonek”, a tym samym umożliwienie transkrypcji aktów małżeństw tej samej płci.

Odpowiedzialne za projekt Ministerstwo Cyfryzacji przekazało PAP, że projekt rozporządzenia jest na etapie analizy uwag zgłoszonych w toku opiniowania, konsultacji i uzgodnień.

Jednocześnie resort zaznaczył, że „wykonanie wyroku NSA to odrębne zagadnienie od nowelizacji rozporządzenia”.

– Będziemy podejmowali działania, które umożliwią wykonanie wyroku – zapewnił w rozmowie z PAP Grzegorz Bruszewski z biura komunikacji MC.

O trwających rozmowach międzyresortowych dotyczących możliwych rozwiązań prawnych zapewniło PAP także Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, któremu podlegają urzędy stanu cywilnego.

MSWiA podkreśliło przy tym, że wyrok zapadł „w sprawie indywidualnej i w tym konkretnym stanie faktycznym ma charakter wiążący”.

– Urząd stanu cywilnego wystąpił do organów nadzoru, czyli ministerstwa, w jaki sposób zrealizować wyrok NSA. Niezbędne są uzgodnienia z tymi ministerstwami i z urzędem wojewódzkim oraz zmiany w systemie rejestracji aktów stanu cywilnego – powiedziała PAP wiceprezydent Warszawy Aldona Machnowska-Góra.

Wyjaśniła, że w tej chwili nie można do niego wpisać dwóch numerów PESEL osób tej samej płci.

– Stołeczny USC musi dostać informację, w jaki sposób zrealizować wyrok sądu – podkreśliła.

Marcowy wyrok dotyczył małżeństwa dwóch Polaków zawartego legalnie w 2018 r. w Berlinie. Para postanowiła przenieść się do Polski. Chcąc być traktowanymi w kraju jako małżonkowie, mężczyźni złożyli wniosek o transkrypcję niemieckiego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Spotkali się jednak z odmową, uzasadnioną tym, że polskie prawo nie dopuszcza małżeństw tej samej płci.

W sprawie tej w 2023 r. NSA skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE. Dwa lata później – w listopadzie 2025 r. – Trybunał orzekł, że państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo pary tej samej płci zawarte legalnie w innym kraju Unii, nawet jeśli prawo tego państwa nie uznaje tego typu związków. Po odpowiedzi TSUE sprawa wróciła na wokandę NSA.

Katarzyna Czarnecka (PAP)

ksc/ joz/

Polska, Warszawa